Een van de verschijnselen van beroepsdeformatie onder tekstschrijvers is dat je andermans teksten niet meer ‘gewoon’ leest vanuit de stoel van de lezer, maar met de bril van de schrijver op. Gelukkig heb ik er niet zoveel last van; ik lees nog dagelijks kranten en tijdschriften zonder me storen aan taalfouten, kromme constructies en andere tekstuele mankementen. Toch, het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Vooral bij teksten waar het er dik bovenop ligt dat het een zorgvuldig opgebouwd stukje van een collega betreft. Soms is die constatering pijnlijk confronterend (“zo zou ik het ook doen, en ik merk nu dat het toch niet lekker leest”). Soms hemelschreiend (“zou de schrijver hier echt een factuur voor durven sturen?”). Maar geregeld is het ook een waar genoegen (“als die eindredacteur van de Consumentengids ooit opstapt, neem ik hem graag in dienst”). 
 
Het mailtje dat ik gisteren ontving, riep dat laatstbeschreven gevoel op. Ik weet dat smaken verschillen en niet iedereen de humor van de schrijver zal waarderen. Maar ik durf te wedden dat de respons waar het om te doen was, hoog is geweest. Schoolvoorbeeld van een goede commerciële direct mailing? Oordeel zelf! ->
 
Onderwerp: Commercieel gebeuren…
 
Ha die Tim,
 
Sommige mensen haten vaderdag. Ik las laatst in de pers dat Justine Pardoen, hoofdredacteur van het o-zo gezaghebbende Ouders.nl vader- en moederdag “een fascistisch feest” vindt. Over moederdag zegt ze verder, “het is nota bene bedacht door Mussolini om de vruchtbaarheid van vrouwen, die voetvolk moesten baren, te verheerlijken.”
 
Het is duidelijk, Pardoen vindt moeder- en vaderdag maar niets. “Het is verworden tot een commercieel feest, waarbij het bedrijfsleven gezinnen dicteert hoe en wanneer we aandacht en vooral geld aan elkaar moeten besteden.”
 
Zitten ze maar mooi mee, op onze marketingafdeling. Beetje oorlog voeren tegen onze lucratiefste (na Sinterklaas en Kerst) verkoopweek! Toen vroegen ze me of ik je een “overtuigende” mail wilde sturen voor “het versterken van de verkooppropositie aan klanten” gecombineerd met een “krachtig betoog dat vaderdag een essentiële feestdag” is. Als reactie.
 
“Ja, daag!” heb ik teruggemaild. Nu heb ik geen last van zulke geforceerde moderniseringsdrang als Pardoen, en haat ik vaderdag niet zo intens als haar. Maar ik ben het wel met d’r eens dat het gewoon één groot commercieel feest is. Dus daarom stuur ik deze mail NIET in verband met vaderdag, maar gewoon. Zonder aanleiding. Omdat ik je een leuke klant vind.
 
Als je tóch iets voor vaderdag wilt kopen en je je *persé* wilt laten dicteren door het bedrijfsleven (door ons dus) dan heb ik een paar nieuwe gadgets voor je uitgezocht:
BBQ Zwaard (kost je €21,95)
Deze briljante BBQ accessoire is een twee-tandige vork in de vorm van een zwaard in musketierstijl. Ideaal voor de BBQ-ende vader.
http://www.thegadgetcompany.nl/store/product_info.php?products_id=132&chID=164
 
Ketting Wijnhouder (€24,95 kost ‘ie)
Dit is een van de meest bijzondere wijnfles houders die je ooit zult zien. De ketting zit om de hals van de nek van een fles, en de fles lijkt in de lucht te zweven.
http://www.thegadgetcompany.nl/store/product_info.php?products_id=133&chID=165
 
Kattenkont puntenslijper (nouja, maar €8,95!) We kunnen de gadget niet genuanceerder uitleggen dan zo: het is een kat, je steekt een potlood in zijn derrière, de kat miauwt, en de punt wordt geslepen. Voor een vader met kantoorhumor.
 
PicooZ R/C Helikopter (€29,95. Das geen geld) De best verkopende gadget van dit moment. PicooZ is de eerste écht betaalbare, en écht goed bestuurbare radiografisch bestuurbare helikopter.
http://www.thegadgetcompany.nl/store/product_info.php?products_id=128&chID=159
 
Powerball (€17,95. Dat is omgerekend ongeveer $3000!) In de PowerBall, zo groot als een tennisbal, zit een stalen rotor. Als je je hand ritmisch rond beweegt – alsof je in een grote pan staat te roeren – zal de bal sneller gaan draaien. Het wordt zwaarder en zwaarder. Met de teller bovenop kan vaders (of een vaderfiguur) zien hoe sterk hij is.
http://www.thegadgetcompany.nl/store/product_info.php?products_id=46&chID=52
 
Rock Beat Drumsticks (€19,95. En nu kan ik geen prijsgrapjes meer verzinnen) Iedere vader heeft minimaal één keer in z’n leven een band willen beginnen. Voor dat soort mensen zijn de Rock Beat Drumsticks een goed cadeau. Ze kunnen met de plastic drumsticks tegen ieder oppervlak slaan, waardoor er uit de sticks drumgeluiden komen.
http://www.thegadgetcompany.nl/store/product_info.php?products_id=107&chID=136
 
En anders tik je gewoon www.thegadgetcompany.nl in in je internetprogramma. Daar vind je nog meer.
 
Nou Tim, tot zover deze mail die NIET over vaderdag gaat. Als je écht persé een vaderdag-cadeau wilt kopen raad ik je aan om voor donderdag 13:00 uur te bestellen, dan heb je het op tijd in huis.
 
Nog een fijne maandag!
 
Alexander Klöpping
Directeur The Gadget Company
 
PS: Ik heb je onder adres@adresadres.adres in het adresboek in Outlook staan. Als je geen mailtjes meer van me wilt kun je je hier uitschrijven: http://www.thegadgetcompany.nl/etc

Op de voorpagina de meest recente editie van het vakblad ‘Communicatiesignalen’ staat een artikel over ‘Social Media Optimalization’. Daarmee maakt de redactie een begrijpelijke vergissing. In het Nederlands zeggen we namelijk weliswaar ‘optimalisatie’, het correcte Engelse woord is ‘optimization’. Zonder ‘mali’. Het is dan ook een typisch Nederlandse fout. Wie op Google naar ‘optimalisation’ of ‘optimalization’ zoekt, krijgt voornamelijk Engelse teksten van Nederlandse makelij.
 
Het woord komt het meest voor in ‘search engine optimization’ (SEO), de marketingtechniek om een website zo begrijpelijk, leesbaar en vooral vindbaar mogelijk voor zoekmachines te maken. Nu is het zo dat SEO-bedrijven zelf ook aan SEO moeten doen. Het is hun visitekaartje, zoals reclamemakers ook Continue Reading »

Sommige woorden zijn buitengewoon vies. En dan bedoel ik de woorden zelf, nog niet eens hun betekenis. Een bepaalde klank of associatie kan een woord simpelweg smerig maken. Dit is vaak erg persoonlijk. Als tekstschrijver heb ik erg veel interesse voor dit verschijnsel. Graag wil ik weten welk woord u het meest vies in de oren klinkt. Oftewel: welk woord krijgt de Vieze Vuile Gore Woorden Award? 
 
De genomineerde woorden zijn: 1. Spekbokking 2. Vleesdoos 3. Spuigat U mag het zeggen! Stemmen via het reactieveld. Andere vieze woorden toevoegen ook.

Werkwoordsspelling is een berucht struikelblok voor scholieren. En, laten we eerlijk zijn, ook veel oud-scholieren vragen zich regelmatig af: eindigt dit woord nou op een ‘d’ of een ‘t’? Een bekend ezelsbruggetje is ’T KoFSCHiP, een woord dat de medeklinkers bevat die in de verleden en voltooide tijd een ‘t’ krijgen. Wat bijna niemand weet, is waarom er eigenlijk verschil is tussen werkwoorden op ‘d’ en werkwoorden op ‘t’. En waarom nou juist de letters uit ’T KoFSCHiP een ‘t’ krijgen.

Het verschil zit in stemhebbende en stemloze klanken. Bij het uitspreken van stemhebbende klanken, trillen de stembanden mee. Let maar eens goed op het verschil tussen een S-klank en een Z-klank. De ‘s’ is stemloos, de ‘z’ is stemhebbend. Andere voorbeelden: de ‘f’ is stemloos, de ‘v’ is stemhebbend, de ‘ch’ is stemloos, de ‘g’ is stemhebbend. De klankverschillen zijn niet altijd goed te horen. Een handig ezelsbruggetje is (jawel!) ’T KoFSCHiP. De medeklinkers hieruit zijn allemaal stemloos. Dat geldt dus ook voor de ‘t’. De ‘d’ daarentegen is stemhebbend.

Klanken die na elkaar komen, passen zich aan elkaar aan. Daarom volgt na een stemloze medeklinker een stemloze uitgang en na een stemhebbende een stemhebbende. We schrijven dus “verwacht” en “gezegd”.

Ik hoorde het vanochtend weer op de radio: ‘Ik ben mezelf niet of al die jaren nooit geweest’, de eerste hit van Thomas Acda en Paul de Munnik uit 1998. Pakkend liedje, maar helaas grammaticaal onjuist. Het makkelijk mee te zingen refrein bevat een eigenaardige constructie, namelijk de foutieve samentrekking.
 
Voluit luidt de zin: ‘ik ben mezelf niet of ik ben mezelf al die jaren nooit geweest.’ Het tweede ‘ik ben mezelf’ lijkt zonder problemen weg te kunnen. De lezer – of in dit geval luisteraar – kan dit zelf wel invullen. Grammaticaal gezien kan het tweede ‘ben’ echter niet weg, omdat het een andere functie heeft. In de zin ‘ik ben mezelf niet’, is ‘ben’ het hoofdwerkwoord (‘ik ben…’). In de zin ‘ik ben mezelf niet geweest’ is ‘ben’ een hulpwerkwoord bij ‘geweest’. De regel is dat je alleen mag samentrekken als er sprake is van hetzelfde type werkwoord.
 
De fans zal deze muggenzifterij weinig kunnen schelen. Zij staan bij optredens gewoon vooraan deze dichterlijke vrijheid mee te zingen. Alsof er geen grammaticale regels zijn, of nooit geweest.