Het eerste boek wat iedere aspirant-schrijver moet lezen is ‘How to win friends and influence people’ van Dale Carnegie (uit 1936). Let wel: lees de Engelstalige versie – de Nederlandse vertaling is volstrekt onleesbaar. Wat mogelijk verklaart waarom Carnegie hier minder mensen voor zich heeft gewonnen, dan in de Verenigde Staten? Zou kunnen. Zou zelfs heel goed kunnen als je afgaat op wat deze boerenzoon geschreven heeft over wat teksten met lezers doen. Ze roepen namelijk emoties op. En emoties zijn fysiologische processen in ons lichaam, die soms flink de overhand hebben bij het nemen van beslissingen of maken van keuzes. Klinkt vaag? Ja! Blijf er dus nog even bij.
 
Wat Carnegie beschrijft is dat het bijvoorbeeld een natuurlijk fenomeen is, dat als je ‘ja’ zegt je wenkbrauwen iets omhooggaan, en als je ‘nee’ zegt, je eerder fronst. Ook krom je je rug wat meer als je ‘nee’ zegt (of denkt!), verandert de stand van je mondhoeken, en vinden er nog meer zaken minder zichtbaar – inwendig – plaats. Lichamelijke processen die op subtiele wijze van invloed zijn op hoe je vervolgens aankijkt tegen die aanbieding in die verkoopbrief, een uitnodiging in een liefdesbriefje, of dat voorstel in een zakelijke mailtje.
 
Dale’s devies luidt dan ook: zorg dat je zo min mogelijk negatieve kreten in teksten stopt. Ze zijn – hoe subliminaal ook – wezenlijk van invloed op hoe je teksten ontvangen worden. Wil je meer respons op die mailing? Wil je een blije opdrachtgever aan de lijn vijf minuten na het versturen van de concepttekst? Wil je zo min mogelijk correctierondes? Schrap dan de volgende woorden eens – waar mogelijk – uit je tekst:
 
Nee
Niet
Jammer
Maar
Helaas
Behalve
Tegen
Nooit
Etc.
 
Ik verzeker je dat je de lezer daar een heel groot plezier mee doet!
 
T
 
PS In heeeeeeel veel gevallen kun je ‘maar’ makkelijk vervangen door ‘en’. (We begrepen de theorie, maar nu was het tijd voor de praktijk! -> We begrepen de theorie, en nu was het tijd voor de praktijk!)